Karosiman ve desenli çimento karo: eski evlerin zemini nasıl yenilenir?
Beyoğlu'nun, Kadıköy'ün, İzmir'in ve Ege kasabalarının eski evlerinde, apartman girişlerinde ve dükkânlarda sık görülen renkli, desenli karolar çoğu zaman karosimandır: renkli çimentodan, pişirilmeden, preslenerek üretilen çimento karolar. Yıllar içinde kir, cila ve aşınmayla matlaşırlar ama doğru yöntemle desenleri yeniden canlanır.
Karosimanı nasıl tanırsınız?
- Mat ve tebeşirimsi yüzey: sırlı seramik gibi cam parlaklığı yoktur; yüzey dokunduğunuzda taş gibi hissedilir.
- Renk derinliği: kırık bir karonun kenarına bakınca, desenin üstte birkaç milimetrelik renkli bir tabaka hâlinde olduğunu, altında gri çimento gövde bulunduğunu görürsünüz.
- Kalınlık: seramikten belirgin şekilde kalındır.
- Emicilik: damlattığınız su birkaç saniyede yüzeyi koyulaştırır.
Yüzeyi parlak, camsı ve üzerinde ince çatlaklar (sır çatlağı) olan karolar ise çini ya da sırlı seramiktir; onlar silinmez. Ayrıntı: çini ve cam mozaik yazısı.
Silimin sınırı: renkli tabaka
Karosimandaki desen, yüzeydeki renkli çimento tabakasının içindedir. Bu tabaka birkaç milimetredir ve silimle alınan her şey ondan gider. Bu yüzden karosimanda:
- Kaba metal kademelerle başlanmaz; amaç düzlemek değil, yüzeyi açmaktır.
- Kot farkı olan karolarda bile çok agresif düzleme yapılmaz; desen incelmiş karolarda renk kaybı olur.
- Önce göze çarpmayan bir köşede deneme yapılır ve sonuç birlikte görülür.
- Bitiş genellikle mat ya da saten bırakılır; karosimanın karakteri parlak değil, kadifemsi bir yüzeydir.
Yenileme adımları
- Eski cila ve kir sökümü: karartmanın büyük kısmı buradan gelir. Asitli ürün kullanılmaz; çimento gövdeyi çözer.
- Kırık ve eksik karolar: sökülür, aynı desende karo bulunursa yerine konur.
- Derz: açılmış derzler temizlenip yenilenir.
- Hafif silim: ince kademelerle yüzey açılır, desen ortaya çıkar.
- Emprenye: karosiman çok emicidir; emprenye olmazsa ilk kahve damlası kalıcı leke olur. Ayrıntı: emprenye yazısı.
Kırık karo bulunamazsa
Bugün hâlâ geleneksel yöntemle karosiman üreten atölyeler vardır ve birçok klasik desen yeniden üretilebilir. Özel desenlerde birkaç karo için ısmarlama üretim mümkündür ama süre ve maliyet ister. Alternatif olarak, eksik karolar odanın göze çarpmayan bir köşesinden (dolap altı gibi) alınıp görünür alana taşınabilir.
Tarihi yapılarda
Tescilli yapılarda zemine yapılacak her müdahale izne tabidir. Bu yapılarda silim yerine çoğu zaman yalnız temizlik, derz onarımı ve koruma tercih edilir.
Fiyat
Karosiman yenileme genellikle karo mozaik silim aralığında değerlendirilir, ama kırık karo temini ve elle yapılan işçilik toplamı belirler. Güncel karo mozaik silim birim fiyatı: keşifle belirleniyor.
Sık sorulan sorular
Karosiman parlatılabilir mi?
Saten bir ışıltıya kadar parlatılabilir, ama renkli tabaka ince olduğu için ayna parlaklık için gereken agresif kademeler önerilmez. Karosimanın en güzel görünümü genellikle mat ya da saten bitiştir.
Karosiman ile karo mozaik aynı şey mi?
Hayır. Karo mozaik mermer kırıkları ve çimentonun preslenmesiyle üretilir, silimle kalın bir katman alınabilir. Karosimanda desen ince renkli çimento tabakasındadır; daha hassas bir silim ister.
Karosimana cila sürülmeli mi?
Yüzeyde film oluşturan cilalar zamanla sararır ve kiri hapseder. Karosimanı korumanın doğru yolu emprenyedir.
- Apartman merdiveni silimi: yönetim kararından teslime Merdiven ve sahanlık silimi apartmanın ortak işidir. Karar, gider paylaşımı, kat kat ça…