Bahçe, avlu ve yürüyüş yolu taşı: temizlik, yosun, derz ve koruma
Bahçe yolları, avlular, havuz çevreleri ve teraslar, iç mekân zeminlerinden çok daha ağır koşullarda yaşar: güneş, yağmur, don, yaprak, toprak ve yosun. Traverten, andezit, bazalt, granit küp taş ya da taş halı; hangisi olursa olsun, düzenli bakım yüzeyin ömrünü ve görünümünü belirler.
Yosun ve kararma
Gölgede kalan ve nemli taşlarda yosun ve kararma kaçınılmazdır. Hem görünümü bozar hem de yüzeyi ıslakken kaygan hâle getirir. Taşa uygun yosun temizleyicilerle ve yumuşak fırçalarla temizlenir; kalkerli taşlarda (traverten, mermer) asitli temizleyiciler kullanılmaz.
Basınçlı yıkama: dikkatli kullanın
Basınçlı yıkama makinesi etkilidir, ama yanlış kullanıldığında zarar verir:
- Derzlerdeki harç ya da kum yerinden çıkar.
- Yumuşak taşların ve taş halının yüzeyi aşınır.
- Dolgulu travertenin dolguları yerinden kalkabilir.
Düşük basınç, geniş açılı uç ve taşa belli bir mesafeden çalışmak gerekir.
Derz ve otlanma
Derzlerden çıkan otlar, zamanla taşları oynatır. Otlar kökleriyle alınır, derzler yeniden doldurulur. Döşeme türüne göre derz harcı ya da derz kumu kullanılır. Ayrıntı: derz yazısı.
Don ve kış tuzu
- Boşluklara ve çatlaklara giren su donarak taşı çatlatır; bu yüzden traverten boşlukları kış öncesi doldurulmalıdır (traverten dolgusu).
- Buz çözücü tuzlar, özellikle kalkerli taşlarda yüzeyi aşındırır. Mümkünse taşa uygun buz çözücüler tercih edilmeli ve bahar başında yüzey bol suyla yıkanmalıdır.
Emprenye
Dış mekânda emprenye, yağ, şarap ve yaprak lekesinin taşa işlemesini geciktirir ve yosun tutmasını azaltır. Su damlası testiyle her sezon kontrol edilmelidir: emprenye yazısı.
Yüzey yenileme
Temizlikle düzelmeyen aşınma ve lekelerde yüzey silimle yenilenir. Dış mekânda parlatma yerine mat ya da fırçalanmış bitiş tercih edilir: eskitme ve fırçalama. Güncel traverten silim ve dolgu birim fiyatı: keşifle belirleniyor.
Sık sorulan sorular
Bahçe taşındaki yosun nasıl temizlenir?
Taşa uygun yosun temizleyici ve yumuşak fırça ile; kalkerli taşlarda asitli ürün kullanılmaz. Gölgeli ve nemli bölgelerde düzenli bakım ve emprenye tekrarlamayı azaltır.
Taş yolu basınçlı suyla yıkamak zarar verir mi?
Yüksek basınç ve yakın mesafe derzleri ve yumuşak taş yüzeyini bozabilir. Düşük basınç ve geniş açılı uçla, mesafeli çalışılmalıdır.
- Traverten dolgusu: çimento esaslı mı, reçine mi? Travertenin boşlukları çimento esaslı harçla ya da reçineyle doldurulur. İkisinin dayan…
- Havuz çevresi ve terasta taş: kaymazlık için hangi bitiş? Dış mekânda parlak taş güzel görünür ama ıslakken risklidir. Mat, bilenmiş ve fırçalanm…